Jak przygotować się do badania USG?

Osoby otrzymujące skierowanie na badanie ultrasonograficzne często zastanawiają się nad tym, jak się do niego przygotować, aby zwiększyć szansę na uzyskanie miarodajnego wyniku, który pomoże w postawieniu diagnozy i wpłynie na ustalenie, w jaki sposób będzie przebiegało leczenie.

Co do zasady, badanie takie nie wymaga specjalnych przygotowań, a ponieważ jest bezbolesne, pacjenci nie mają powodu do niepokoju. Sytuacja komplikuje się jedynie wówczas, gdy mamy do czynienia z USG jamy brzusznej, choć i w tym przypadku przygotowania nie są skomplikowane. Zaleca się przede wszystkim, aby na kilka dni przed badaniem zrezygnować ze spożywania potraw ciężkostrawnych. Palacze są też proszeni o powstrzymanie się od sięgania po papierosa w dniu badania, dym sprawia bowiem, że wyniki potrafią być niejednoznaczne. Przed samym badaniem dobrze jest wypić dwie lub trzy szklanki niegazowanej wody mineralnej lub niesłodzonej herbaty tak, aby w czasie jego trwania pęcherz był wypełniony. Lekarz może też zalecić przyjęcie dzień wcześniej środków przeczyszczających, na krok taki nie należy się jednak decydować bez wyraźnej sugestii z jego strony.

Najnowszy sprzęt do badań USG

Badanie USG charakteryzuje się nie tylko tym, że jest nieinwazyjne i może być powtarzane wielokrotnie. Nie bez znaczenia jest i to, że jest jednym z najskuteczniejszych badań diagnostycznych pozwalających na błyskawiczne dostrzeżenie nawet drobnych nieprawidłowości w wielkości i kształcie analizowanych organów wewnętrznych. Duże znaczenie badania przyczynia się do tego, że praca nad nowoczesnym sprzętem wykorzystywanym do jego przeprowadzania jest jednym z priorytetów w przypadku krajowych i zagranicznych firm medycznych.

Mówiąc o najnowszym sprzęcie wykorzystywanym do przeprowadzania badania ultrasonograficznego zwraca się dziś uwagę przede wszystkim na te urządzenia, które umożliwiają obrazowanie 3D i 4D. Pozwala to na jeszcze dokładniejszą analizę narządów wewnętrznych i ich struktury, a tym samym przyczynia się do jeszcze wyższej skuteczności badania. Nowoczesne urządzenia pozwalające na wykonanie USG 3D i 4D wykorzystywane są obecnie przede wszystkim w gabinetach ginekologicznych, a ich stosowanie przyczyniło się do wzrostu wykrywalności wielu chorób o podłożu genetycznym.

Badania USG w kardiologii

Badanie echa serca znane też jako USG serca jest jednym z najważniejszych badań kardiologicznych. W czasie jego trwania serce oglądane jest z wykorzystaniem aparatury USG, bardzo często wykorzystuje się przy tym sprzęt wyposażony dodatkowo w rozwiązania, które umożliwiają dokonanie pomiaru przepływu krwi przez serce.
Kardiolog ocenia dzięki temu, jak zbudowane jest serce, badanie umożliwia przy tym dokonanie oceny pracy zastawek i może być wykonywane bez względu na to, czy są to zastawki naturalne, czy też sztuczne. Jego możliwości są wykorzystywane również wtedy, gdy pojawia się konieczność analizy wielkości i sposobu pracy komór serca oraz grubości jego ścian. USG serca okazuje się niezastąpione również wówczas, gdy mamy do czynienia z wadami tego organu, pozwala bowiem na określenie jaki jest stan ich zaawansowania i umożliwia podjęcie decyzji dotyczącej najbardziej skutecznego sposoby ich leczenia.

Wśród pacjentów, którzy korzystają z badania USG w kardiologii wymienia się przede wszystkim tych, którzy zmagają się z chorobą wieńcową. Warto jednak podkreślić, że echo serca jest pomocne przy leczeniu nadciśnienia tętniczego, niewydolności krążenia, a także podczas prowadzenia pacjentów po przebytym zawale.

USG ortopedyczne

Ortopedia zaliczana jest do tych gałęzi medycyny, w których wyjątkowo często korzysta się z możliwości aparatury służącej do wykonywania badania USG. Dzięki temu można ocenić nie tylko bieżący stan narządów ruchu, ale również zareagować w porę w sytuacji, w której stajemy się świadkami zmian budzących nasz uzasadniony niepokój.

Wśród najpopularniejszych badań USG w ortopedii wymienia się przede wszystkim USG stawu kolanowego i barkowego, badanie wykonywane jest jednak również wówczas, gdy niepokój budzi stan stawu biodrowego, łokciowego i skokowego, a także ścięgna Achillesa, dłoni, mięśni oraz nerwów obwodowych. Skuteczność badania jest uzależniona przede wszystkim od tego, jak precyzyjna jest aparatura wykorzystywana do jego przeprowadzania.
Samo badanie nie jest skomplikowane i nie wymaga od pacjenta szczególnych przygotowań. Badanie jest nie tylko bezpieczne, ale również bezbolesne, w zależności od poziomu skomplikowania trwa przy tym od kilku do kilkunastu minut. Mimo opisu, jego wyniki są często trudne do samodzielnej oceny przez pacjenta, po ich otrzymaniu wskazany jest zatem kontakt ze specjalistą.

Badania USG w okulistyce

Badania ultrasonograficzne z powodzeniem wykorzystywane są w wielu gałęziach medycyny. Trudno zatem dziwić się, że ze stwarzanych przez nie możliwości chętnie korzysta także okulistyka.

USG oka to jeden z najlepszych sposobów wykorzystywanych wtedy, gdy konieczne jest ocenienie tego, jak prezentuje się siatkówka. Problemy związane z jej odklejaniem się są w stanie przyczynić się nawet do śmierci pacjenta, a USG oka umożliwia podjęcie działań zapobiegawczych w momencie, w którym zmiany chorobowe nie są jeszcze zaawansowane. USG oka to także jedno z podstawowych badań zalecanych w momencie pojawienia się ryzyka powstania guzów wewnątrz gałki ocznej, lekarze chętnie odwołują się jednak do niego także wtedy, gdy konieczna staje się ocena przylegania do siatkówki ciała szklistego.

Samo badanie jest nie tylko bezbolesne, ale również bezinwazyjne, gdy zaś zachodzi taka potrzeba, możliwe jest jego powtórzenie bez obaw o stan zdrowia pacjenta. Przed jego rozpoczęciem zamknięte powieki pacjenta smaruje się specjalnym żelem, potem zaś przykłada się do nich sondę. Trwa zaledwie kilka chwil, a pozwala na zdobycie szeregu wartościowych informacji.

Badanie USG w ciąży

Płeć dziecka można rozpoznać w badaniu USG między 11, a 14 tygodniem ciąży. Niestety, niekorzystne położenie płodu oraz gorsza jakość obrazu wynikające m.in. ze zwiększonej tkani tłuszczowej przyszłej mamy może utrudniać rozpoznanie płci. Natomiast w trakcie drugiego badania USG – robionym między 18 a 23 tygodniem ciąży, płeć płodu zazwyczaj jest bardzo dobrze widoczna.
usg tarczycy

Badanie USG 3D/4D można wykonać po 11 tygodniu ciąży, najczęściej wykonywane jest przy okazji USG połówkowego oraz około 30 tygodnia. Obraz trójwymiarowy tworzony jest na podstawie obrazu dwuwymiarowego. Dlatego dobrej jakości obraz dwuwymiarowy, to także dobrej jakości obraz w 3D/4D. Na jakość obrazu z kolei wpływa położenie płodu, ilość płynu owodniowego, wiek ciąży, nadmierna aktywność płodu, lokalizacja łożyska, grubość tkanki tłuszczowej na brzuchu ciężarnej.
Czym większa ciąża, tym obraz dokładniejszy, a wygląd twarzy dziecka zbliżony jest do rzeczywistego. Ze względu jednak na dużą ruchliwość płodu w III trymestrze, ryzyko, że dziecko zasłoni twarz jest większe niż wcześniej.

USG serca płodu

Dziecka w łonie matki nie można dotknąć, ani posłuchać słuchawką, ale przy pomocy nowoczesnych urządzeń ultrasonograficznych można oglądać wszystkie narządy wewnętrzne, szczególnie serca i cały układ krążenia. Wykorzystuje się do tego celu metodę dopplerowska. Jeżeli serce dziecka jest chore można wcześniej zaplanować dalsze postępowanie i rozpocząć leczenie.

Quick bite

Badanie echokardiograficzne płodu trwa dość długo, wymaga od lekarza wiedzy i doświadczenia oraz najwyższej klasy sprzętu ultrasonograficznego, posiadającego oprogramowanie do badań prenatalnych i kardiologicznych. Badanie jest rejestrowane na nośnikach pamięci, aby można je było wielokrotnie odtwarzać i analizować. Wykorzystując najnowsze techniki można oceniać serce dziecka jeszcze przed jego narodzeniem, w różnych niedostępnych z zewnątrz pozycjach.

Wskazaniem do wykonania echo serca jest podejrzenie nieprawidłowości w badaniu położniczym USG: niewłaściwy obraz i rytm serca, obrzęk płodu, wada innego narządu płodu, zwiększona przezierność karku, nieprawidłowe przepływy krwi i płynu owodniowego. Zwiększone ryzyko, że dziecko urodzi się z wadą serca to: poprzednie dziecko z wadą wrodzoną serca, wada serca w rodzinie, genetyczne choroby występujące w rodzinie, zapłodnienie in vitro. Czynnikami ryzyka są także choroby matki takie jak: wada serca, cukrzyca przedciążowa, fenyloketonuria, przebyte infekcje, zażywane leki oraz alkohol i narkotyki.

USG jako badanie profilaktyczne

Powszechnie wiadomo, że gdyby każdy Polak wykonywał podstawowe badania profilaktyczne, to zachorowalność i śmiertelność byłaby znacznie niższa. Jednym z takich badań jest powszechnie stosowane USG. Oczywiście przydatne jest nie tylko w szybkiej diagnostyce chorób wewnętrznych, ale stosowane jest również, np. do oceny prawidłowości płodu.

Badania usg
W diagnostyce jakich narządów wskazana jest profilaktyka USG?

– jamy brzusznej
– węzłów chłonnych
– tarczycy
– ślinianek
– opłucnej
– gruczołu krokowego i jąder
– urologiczne
– ginekologiczne
– ortopedyczne

Jakie są wskazania do USG?

Badanie USG wskazane jest nie tylko do zdiagnozowanie bólów narządów wewnętrznych, czy też w celu weryfikacji złych wyników laboratoryjnych.
Warto skorzystać z badań ultrasonografem profilaktycznie, jeśli np. nigdy go nie wykonywaliśmy.

Profilaktyka USG przy badaniu konkretnych narządów:

– jama brzuszna – wykrycie wad wrodzonych, guzów, złogów czy też stanów zapalnych niekoniecznie stanowiących dolegliwości bólowe
– węzły chłonne i tarczyca – sprawdzenie czy nie ma guzów, kamienicy, czy innego rodzaju zapaleń, a także określenie stanu tarczycy (kształt, rozmiar, położenie)
– klatki piersiowej – określenie struktury narządów, weryfikacja w kontekście zmian nowotworowych, stanów zapalnych
– gruczoł piersiowy – wszelkiego rodzaju guzki i zmiany
– gruczoł krokowy (prostata) i jądra – wykrycie guzów, żylaków bądź innych zmian

Warto wykonać badanie USG, które jest powszechne, przydatne i bezbolesne. To profilaktyka, o którą bardzo łatwo zadbać, a jej wyniki są bardzo znaczące.

USG jamy brzusznej

Wykonanie USG jamy brzusznej daje możliwość najszybszej oceny stanu narządów znajdujących się w jej obrębie oraz postawienia diagnozy już podczas wykonywania badania. Pozwala ono na dokonanie oceny budowy, stanu, wielkości i kształtu takich narządów jak: wątroba, pęcherzyk żółciowy, trzustka, śledziona, przewód pokarmowy, nerki, naczynia krwionośne i zaotrzewnowe, śródbrzusze i węzły chłonne, pęcherz moczowy oraz narządy znajdujące się w miednicy mniejszej.
Ważnym wskazaniem do wykonania badania jest ból brzucha u dziecka, biegunki, zaparcia, wymioty oraz brak apetytu. Jednakże badanie USG jamy brzusznej powinno być wykonywane profilaktycznie u wszystkich dzieci w pierwszym roku życia, jako badanie o charakterze przesiewowym.
Jak należy przygotować dziecko do badania – noworodki i niemowlęta nie wymagają żadnego specjalnego przygotowania. Zaleca się jedynie zabrać ze sobą smoczek w celu uspokojenia dziecka oraz butelkę z płynem do picia (woda, glukoza). Jednakże nie należy karmić dziecka bezpośrednio przed wykonaniem badania. U starszych dzieci wystarczy 4 godzinny odstęp od ostatniego posiłku oraz wypicie pewnej ilości wody w celu wypełnienia pęcherza moczowego w momencie badania. Nastolatki ze skłonnością do zaparć i z zaburzeniami motoryki jelit wymagają wcześniejszej lekkostrawnej diety oraz podania łagodnych środków przeczyszczających.
Badanie jest nieszkodliwe i bezbolesne, nie istnieją żadne przeciwwskazania do wykonania.

USG stawów biodrowych

Kliniczne badania stawów biodrowych są wykonywane w okresie noworodkowym i każdorazowo przy okazji kolejnych badań pediatrycznych. Zatem wrodzone zwichnięcie stawów biodrowych może być rozpoznanie już w pierwszym badaniu. Jednakże dopiero w 3 – 4 miesiącu życia dziecka dochodzi do kostnienia główek kości udowych i wówczas dobrze widoczne stają się dysplazja lub zaburzenia uwapnienia kości. Dlatego w tym okresie warto wykonać USG stawów biodrowych u niemowląt, ponieważ pozwala ono na dokładne przeanalizowanie ich budowy. Możliwość powszechnego stosowania aparatu USG odsunęła konieczność wykonywania badań rentgenowskich. Wykonuje się je tylko wtedy, gdy badanie USG nie wyjaśnia sprawy.
Quick bite
Najczęstszym schorzeniem występującym w wieku niemowlęcym jest dysplazja stawów biodrowych – wymaga leczenia poprzez szerokie ułożenie w pieluchach lub szynie. Nie leczone prowadzi do zmian zwyrodnieniowych w wieku dojrzałym.
Dziecko nie wymaga żadnych specjalnych przygotowań przed wykonaniem badania USG, poza tym jest ono całkowicie bezpieczne i bezbolesne dla dziecka. W oddziale noworodkowym, zaraz po urodzeniu każde dziecko ma wykonywane badanie lekarskie stawów biodrowych. Jeśli stwierdza się nieprawidłowości, sugerowane jest pilne wykonanie badania USG – ocena stawów biodrowych metodą Grafa. Ocena IIa oraz IIb – nie wymaga leczenia, natomiast IIc – wymaga obserwacji i podjęcia ewentualnego leczenia. Bezwzględnego leczenia wymaga ocena D, III oraz IV.