Kiedy USG, a kiedy RTG?

Choć ich nazwy brzmią podobnie, badanie USG i RTG wykonuje się w nieco innych okolicznościach. Zazwyczaj decyzję o tym, który sposób analizy stanu zdrowia chorego będzie właściwszy, podejmuje lekarz, różnicy powinni być jednak świadomi również sami pacjenci.
USG jest badaniem diagnostycznym, które ma na celu uzyskanie obrazu określonego narządu ciała z wykorzystaniem fali ultradźwiękowej emitowanej przez specjalne urządzenie. Jest to metoda nie tylko nieinwazyjna i bezpieczna, ale również tania. Pozwala na ocenę stanu zdrowia płodu, wyklucza lub potwierdza choroby serca i narządów wewnętrznych, pomaga w diagnozie torbieli i guzów, a u małych dzieci umożliwia nawet przeprowadzenie badania mózgu.

Badanie RTG jest najczęściej stosowane przy diagnostyce układu kostnego, w przeciwieństwie do USG wykorzystuje przy tym promienie rentgenowskie (promieniowanie X) wchłaniane przez różne tkanki ludzkiego cała. Kość charakteryzuje się znacznie większą absorpcją tego rodzaju promieni niż tkanki miękkie znajdujące się w jej otoczeniu, stąd też badanie takie charakteryzuje się dużym stopniem dokładności. Pozwala na stwierdzanie zmian pourazowych, a także na zobrazowanie stanu uzębienia. Często stosowane jest też wówczas, gdy lekarzowi zależy na wykryciu i ocenie nieprawidłowości w budowie kręgosłupa.

Diagnostyka USG

Badanie ultrasonograficzne, znane też jako badanie USG, to jedna z najskuteczniejszych metod diagnostycznych stosowana z powodzeniem w wielu gałęziach medycyny. Badanie jest bezbolesne, można powtarzać je wielokrotnie nawet w krótkich odstępach czasu, jest przy tym niezawodne zawsze, gdy pojawia się potrzeba analizy kształtu i wielkości poszczególnych narządów.

Przeprowadzenie badania jest możliwe dzięki falom akustycznym, dla których charakterystyczna jest wysoka częstotliwość. Ludzkie ucho nie jest w stanie ich usłyszeć, a ich wnikanie do ciała pacjenta nie tylko jest bezbolesne, ale również nie powoduje uszkodzenia komórek, przez które fale te przenikają. Do jego przeprowadzania wykorzystuje się urządzenie nazywane ultrasonografem, którego zadanie polega na przekształcaniu odbitych fal w obrazy i rejestrowanie kształtu. To właśnie dzięki ultrasonografowi każde odchylenie od normy staje się natychmiast widoczne, a lekarz może maksymalnie szybko podjąć dalsze kroki zaradcze. Aktywność pacjenta podczas badania ogranicza się do odsłonięcia odpowiedniego fragmentu ciała, który następnie jest smarowany żelem ułatwiającym pracę urządzenia.

Jakie choroby może wykryć badanie USG?

Szukając przyczyn ogromnej popularności badania USG zwraca się uwagę nie tylko na jego nieinwazyjność oraz brak dolegliwości bólowych. Ogromne znaczenie ma również to, że ultrasonograf może być wykorzystywany przez lekarzy zajmujących się wieloma działami medycyny i przyczynia się do wykrywania szeregu chorób, które w innym wypadku jeszcze długo pozostawałyby w ukryciu.

O skuteczności badania USG wiele mówi się zwłaszcza w kontekście ginekologii, ultrasonograf jest bowiem w stanie wykryć nie tylko uszkodzenia płodu, ale i szereg przyczyn, dla których pojawiają się trudności z samym zajściem w ciążę. Wśród chorób, które wykrywa badanie USG wymienia się jednak również guzy i torbiele narządów rodnych i nerek, kamicę nerkową, kamienie pojawiające się w pęcherzu moczowym oraz przerost i nowotwór prostaty. USG to także skuteczna metoda ustalania, czy nie doszło do uszkodzenia narządów wewnętrznych, jest to więc badanie stosowane nie tylko po to, aby postawić diagnozę, ale również po to, aby ją potwierdzić.

Jak działa ultrasonograf?

Ultrasonografia jest badaniem stosunkowo młodym. Pierwsze badania z wykorzystaniem prototypów dzisiejszej aparatury zaczęto prowadzić już w czasie drugiej wojny światowej, dopiero na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych badanie stało się jednak normą i zaczęło być stosowane powszechnie przez lekarzy.

Ultrasonograf wysyła fale akustyczne o wysokiej częstotliwości, których nie jest w stanie wychwycić ludzkie ucho. Wnikanie tych fal do ciała pacjenta jest bezbolesne, olbrzymim sukcesem metody jest zaś i to, że nie powodują one uszkodzeń także w procesie rozchodzenia się. Odbiór ultradźwięków przez każdy narząd jest nieco inny, dzięki czemu bez problemów można rozpoznać jego strukturę. Odbite fale są układane w obrazy, a analiza badania pozwala na wychwycenie nawet drobnych odstępstw od normy.

Wysoki poziom bezpieczeństwa sprawia, że ultrasonograf ma przewagę nad stosowanymi przez medycynę promieniami rentgenowskimi, pacjenci doceniają zaś i to, że do badania nie trzeba się w szczególny sposób przygotowywać, na przykład poprzez przyjmowanie specjalnych płynów.

Co wykrywa USG brzucha?

676878_ultrasound_2Choć na USG jamy brzusznej decydujemy się przede wszystkim wówczas, gdy zaleci nam to lekarz, warto pamiętać o tym, że mamy do czynienia z badaniem, które można wykonywać profilaktycznie, przynajmniej raz na trzy lata. Badanie jest bezbolesne i nie wymaga żadnego wcześniejszego przygotowania, a pozwala na odkrycie, w jakiej kondycji znajdują się poszczególne narządy znajdujące się w jamie brzusznej i umożliwia szybkie wykrycie wszelkich nieprawidłowości z nimi związanych.

Dzięki USG jamy brzusznej można ocenić stan wątroby, pęcherzyka żółciowego, śledziony, trzustki, pęcherza, gruczołu krokowego, a nawet nerek. Badanie charakteryzuje się dużą dokładnością, a wśród zmian, które rejestruje znajdują się również te o podłożu nowotworowym. Ich wykrycie we wczesnej fazie wydaje się mieć szczególnie duże znaczenie, w przypadku nowotworów narządów takich, jak trzustka, czy gruczoł krokowy przyczyną największej liczby zgonów jest bowiem właśnie brak reakcji wtedy, gdy choroba znajduje się jeszcze we wczesnym stadium.

Jak przygotować się do badania USG?

Osoby otrzymujące skierowanie na badanie ultrasonograficzne często zastanawiają się nad tym, jak się do niego przygotować, aby zwiększyć szansę na uzyskanie miarodajnego wyniku, który pomoże w postawieniu diagnozy i wpłynie na ustalenie, w jaki sposób będzie przebiegało leczenie.

Quick bite

Co do zasady, badanie takie nie wymaga specjalnych przygotowań, a ponieważ jest bezbolesne, pacjenci nie mają powodu do niepokoju. Sytuacja komplikuje się jedynie wówczas, gdy mamy do czynienia z USG jamy brzusznej, choć i w tym przypadku przygotowania nie są skomplikowane. Zaleca się przede wszystkim, aby na kilka dni przed badaniem zrezygnować ze spożywania potraw ciężkostrawnych.

Palacze są też proszeni o powstrzymanie się od sięgania po papierosa w dniu badania, dym sprawia bowiem, że wyniki potrafią być niejednoznaczne. Przed samym badaniem dobrze jest wypić dwie lub trzy szklanki niegazowanej wody mineralnej lub niesłodzonej herbaty tak, aby w czasie jego trwania pęcherz był wypełniony. Lekarz może też zalecić przyjęcie dzień wcześniej środków przeczyszczających, na krok taki nie należy się jednak decydować bez wyraźnej sugestii z jego strony.

Najnowszy sprzęt do badań USG

Badanie USG charakteryzuje się nie tylko tym, że jest nieinwazyjne i może być powtarzane wielokrotnie. Nie bez znaczenia jest i to, że jest jednym z najskuteczniejszych badań diagnostycznych pozwalających na błyskawiczne dostrzeżenie nawet drobnych nieprawidłowości w wielkości i kształcie analizowanych organów wewnętrznych. Duże znaczenie badania przyczynia się do tego, że praca nad nowoczesnym sprzętem wykorzystywanym do jego przeprowadzania jest jednym z priorytetów w przypadku krajowych i zagranicznych firm medycznych.

usg2

Mówiąc o najnowszym sprzęcie wykorzystywanym do przeprowadzania badania ultrasonograficznego zwraca się dziś uwagę przede wszystkim na te urządzenia, które umożliwiają obrazowanie 3D i 4D. Pozwala to na jeszcze dokładniejszą analizę narządów wewnętrznych i ich struktury, a tym samym przyczynia się do jeszcze wyższej skuteczności badania. Nowoczesne urządzenia pozwalające na wykonanie USG 3D i 4D wykorzystywane są obecnie przede wszystkim w gabinetach ginekologicznych, a ich stosowanie przyczyniło się do wzrostu wykrywalności wielu chorób o podłożu genetycznym.

Badania USG w kardiologii

Badanie echa serca znane też jako USG serca jest jednym z najważniejszych badań kardiologicznych. W czasie jego trwania serce oglądane jest z wykorzystaniem aparatury USG, bardzo często wykorzystuje się przy tym sprzęt wyposażony dodatkowo w rozwiązania, które umożliwiają dokonanie pomiaru przepływu krwi przez serce.

1032453_heart_3d_2
Kardiolog ocenia dzięki temu, jak zbudowane jest serce, badanie umożliwia przy tym dokonanie oceny pracy zastawek i może być wykonywane bez względu na to, czy są to zastawki naturalne, czy też sztuczne. Jego możliwości są wykorzystywane również wtedy, gdy pojawia się konieczność analizy wielkości i sposobu pracy komór serca oraz grubości jego ścian.

USG serca okazuje się niezastąpione również wówczas, gdy mamy do czynienia z wadami tego organu, pozwala bowiem na określenie jaki jest stan ich zaawansowania i umożliwia podjęcie decyzji dotyczącej najbardziej skutecznego sposoby ich leczenia.

Wśród pacjentów, którzy korzystają z badania USG w kardiologii wymienia się przede wszystkim tych, którzy zmagają się z chorobą wieńcową. Warto jednak podkreślić, że echo serca jest pomocne przy leczeniu nadciśnienia tętniczego, niewydolności krążenia, a także podczas prowadzenia pacjentów po przebytym zawale.

USG ortopedyczne

Ortopedia zaliczana jest do tych gałęzi medycyny, w których wyjątkowo często korzysta się z możliwości aparatury służącej do wykonywania badania USG. Dzięki temu można ocenić nie tylko bieżący stan narządów ruchu, ale również zareagować w porę w sytuacji, w której stajemy się świadkami zmian budzących nasz uzasadniony niepokój.

usg warszawa

Wśród najpopularniejszych badań USG w ortopedii wymienia się przede wszystkim USG stawu kolanowego i barkowego, badanie wykonywane jest jednak również wówczas, gdy niepokój budzi stan stawu biodrowego, łokciowego i skokowego, a także ścięgna Achillesa, dłoni, mięśni oraz nerwów obwodowych.

Skuteczność badania jest uzależniona przede wszystkim od tego, jak precyzyjna jest aparatura wykorzystywana do jego przeprowadzania.
Samo badanie nie jest skomplikowane i nie wymaga od pacjenta szczególnych przygotowań. Badanie jest nie tylko bezpieczne, ale również bezbolesne, w zależności od poziomu skomplikowania trwa przy tym od kilku do kilkunastu minut. Mimo opisu, jego wyniki są często trudne do samodzielnej oceny przez pacjenta, po ich otrzymaniu wskazany jest zatem kontakt ze specjalistą.

Badania USG w okulistyce

Badania ultrasonograficzne z powodzeniem wykorzystywane są w wielu gałęziach medycyny. Trudno zatem dziwić się, że ze stwarzanych przez nie możliwości chętnie korzysta także okulistyka.

usg warszawa

USG oka to jeden z najlepszych sposobów wykorzystywanych wtedy, gdy konieczne jest ocenienie tego, jak prezentuje się siatkówka. Problemy związane z jej odklejaniem się są w stanie przyczynić się nawet do śmierci pacjenta, a USG oka umożliwia podjęcie działań zapobiegawczych w momencie, w którym zmiany chorobowe nie są jeszcze zaawansowane. USG oka to także jedno z podstawowych badań zalecanych w momencie pojawienia się ryzyka powstania guzów wewnątrz gałki ocznej, lekarze chętnie odwołują się jednak do niego także wtedy, gdy konieczna staje się ocena przylegania do siatkówki ciała szklistego.

Samo badanie jest nie tylko bezbolesne, ale również bezinwazyjne, gdy zaś zachodzi taka potrzeba, możliwe jest jego powtórzenie bez obaw o stan zdrowia pacjenta. Przed jego rozpoczęciem zamknięte powieki pacjenta smaruje się specjalnym żelem, potem zaś przykłada się do nich sondę. Trwa zaledwie kilka chwil, a pozwala na zdobycie szeregu wartościowych informacji.