Rehabilitacja po urazach

Jeszcze przed kilkunastu laty o rehabilitacji po urazach mówiło się przede wszystkim w kontekście osób wyczynowo uprawiających sport. Dziś nasze nastawienie do tego zagadnienia zmieniło się zasadniczo.
Choć pierwszym etapem dochodzenia do zdrowia po urazie fizycznym ciągle pozostaje unieruchomienie miejsca, które ucierpiało w wyniku kontuzji, nowoczesna rehabilitacja odchodzi od modelu zakładającego cierpliwe wyczekiwanie. Nacisk kładzie się przede wszystkim na jak najszybszy powrót do aktywności fizycznej, jeśli zaś ruch aktywny nie jest możliwy, podejmuje się próby zastąpienia go ruchem pasywnym. Tu na szczególną uwagę zasługują masaże usprawniające, a także działania z zakresu fizykoterapii.
Jednym z elementów oceny danego problemu zdrowotnego i jego kwalifikacji do rehabilitacji może być badanie USG. USG kolana, USG, stopy, czy USG barku to jedne z najczęściej wykonywanych badań USG.
Tak samo, jak w przypadku każdej innej rehabilitacji, zarówno jej forma, jak i intensywność powinny być dostosowywane do ogólnego stanu zdrowia pacjentów. Co ważne, bardzo często w ramach rehabilitacji można wykonywać zabiegi refundowane przez NFZ, choć uzyskanie informacji na ich temat ciągle bywa utrudnione i jest w dużej mierze uzależnione od determinacji samego pacjenta.

Na czym polegają badania endoskopowe?

W czasie wywiadu z pacjentem i podstawowych badań diagnostycznych często nie można jednoznacznie określić, jakie są przyczyny jego pogarszającego się stanu zdrowia zwłaszcza, jeśli mamy do czynienia z problemami związanymi z nieprawidłowym funkcjonowaniem układu rozrodczego lub pokarmowego. W takim wypadku cennym wsparciem tak dla lekarza, jak i dla pacjenta, mogą okazać się badania endoskopowe.

Badania endoskopowe dają często o wiele bardziej dokładny obraz niż popularne badania USG. Jednym z rodzajów tych badań jest też tzw. endousg.

W czasie badań tego rodzaju do przewodu pokarmowego pacjenta wprowadzana jest kamera, dzięki której możliwe staje się obejrzenie dwunastnicy, przełyku i żołądka. Endoskopia z powodzeniem stosowana jest jednak również w onkologii ginekologicznej i pozwala upewnić się, że zmiany w poszczególnych częściach układu rozrodczego nie mają charakteru nowotworowego.

Choć badania endoskopowe budzą lęk pacjentów, w zdecydowanej większości przypadków nie znajduje on uzasadnienia. Dolegliwości bólowe są ograniczone do minimum dzięki zastosowaniu środków przeciwbólowych i znieczulających, pacjentom coraz częściej podawane są przy tym łagodne środki uspokajające, które pozwalają na skuteczną walkę ze stresem towarzyszącym badaniu. Za wykonaniem endoskopii przemawia zarówno jej skuteczność, jak i dokładność sprawiająca, że badanie może być przełomem w dalszym leczeniu.

USG u sportowców

Choć wszyscy doskonale zdajemy sobie sprawę z tego, że sport to zdrowie, mamy też świadomość, że sportowcy wyczynowi powinni znajdować się pod szczególną opieką medyczną. Jednym z badań, które wykonują najczęściej wydaje się w tym kontekście badanie USG.

Już na wstępie warto podkreślić, że znacznie większe uzasadnienie ma mówienie o badaniach USG niż o jednym badaniu, kontrola stanu zdrowia sportowca wymaga bowiem szerokiego zakresu działań. Najczęściej wykonywane są oczywiście badania USG narządu ruchu, monitoringiem objęte są przy tym narażone na kontuzje mięśnie, stawy oraz ścięgna. Dość popularne jest też tak zwane badanie przepływów, które może dotyczyć nie tylko żył i tętnic kończyny górnej i dolnej, ale również naczyń wątroby oraz aorty brzusznej. Sportowcy decydują się również na USG jamy brzusznej wraz z układem moczowym oraz USG żeńskich narządów rozrodczych. Trudno dziwić się zresztą, że pod uwagę brany jest tak rozległy zakres badań, pozwalają one bowiem na ustalenie, na ile niebezpieczne mogą być pozornie błahe urazy, o które w sporcie wyczynowym nie jest wcale trudno.

Kiedy USG jamy brzusznej, a kiedy gastroskopia?

Quick biteZarówno USG jamy brzusznej, jak i gastroskopia są badaniami, które umożliwiają lekarzowi uzyskanie odpowiedzi na pytanie o to, w jakiej kondycji znajduje się układ pokarmowy jego pacjenta. Nie oznacza to jednak, że mamy do czynienia z badaniami, które możemy stosować zamiennie.

Badanie USG jamy brzusznej pozwala na ocenę tego, w jakim stanie znajduje się wątroba, pęcherzyk żółciowy, drogi żółciowe, nerki, aorta, trzustka, śledziona, pęcherz i gruczoł krokowy. Jego wykonanie nie wiąże się z poważniejszym dyskomfortem, wykonuje się je przy tym poprzez powłoki jamy brzusznej smarując wcześniej skórę specjalnym żelem.

Nieco inaczej sytuacja przedstawia się wówczas, gdy mamy do czynienia z gastroskopią. Badanie pozwala na ocenienie, w jakim stanie znajduje się śluzówka przełyku, żołądek i dwunastnica, a jego zła sława bierze się z tego, że dokonuje się je poprzez wprowadzenie przez usta specjalnego urządzenia pobierającego obraz i przekazującego go lekarzowi. Nie można zatem liczyć na to, że mniej przyjemna gastroskopia zostanie zamieniona przez lekarza na naszą prośbę na znacznie bardziej komfortowe badanie USG.

Diagnostyka USG w sporcie

1156579_familyOsoby aktywne fizycznie, a zwłaszcza te, które sportem zajmują się zawodowo, kładą szczególny nacisk na to, aby ich kariera nie była rujnowana przez kontuzje. Dziś ryzyko takie jest mniejsze niż kiedykolwiek wcześniej, niemała jest przy tym zasługa nowoczesnych aparatów USG.

To właśnie diagnostyka USG w sporcie pozwala nie tylko na precyzyjne badanie tkanek miękkich, ale również zarysów kostnych układu ruchu. Co więcej, nowoczesne aparaty pozwalają nie tylko na statyczne, ale i na wyjątkowo precyzyjne dynamiczne badanie USG, w czasie którego przeglądu dokonuje się w momencie, w którym część ciała poddawana obserwacji pozostaje w ruchu. Pod kontrolą USG można też dokonywać niektórych zabiegów i podawać leki, co przyspiesza proces rehabilitacji pourazowej i pozwala na zastosowanie rozwiązań dostosowanych do rzeczywistych potrzeb sportowca.
Coraz częściej mówi się również o tym, że badanie ultrasonograficzne może być skuteczniejsze nawet od tego, jakie przeprowadza się z wykorzystaniem rezonansu magnetycznego.

Kiedy USG, a kiedy RTG?

Badania usgChoć ich nazwy brzmią podobnie, badanie USG i RTG wykonuje się w nieco innych okolicznościach. Zazwyczaj decyzję o tym, który sposób analizy stanu zdrowia chorego będzie właściwszy, podejmuje lekarz, różnicy powinni być jednak świadomi również sami pacjenci.
USG jest badaniem diagnostycznym, które ma na celu uzyskanie obrazu określonego narządu ciała z wykorzystaniem fali ultradźwiękowej emitowanej przez specjalne urządzenie. Jest to metoda nie tylko nieinwazyjna i bezpieczna, ale również tania. Pozwala na ocenę stanu zdrowia płodu, wyklucza lub potwierdza choroby serca i narządów wewnętrznych, pomaga w diagnozie torbieli i guzów, a u małych dzieci umożliwia nawet przeprowadzenie badania mózgu.

Badanie RTG jest najczęściej stosowane przy diagnostyce układu kostnego, w przeciwieństwie do USG wykorzystuje przy tym promienie rentgenowskie (promieniowanie X) wchłaniane przez różne tkanki ludzkiego cała. Kość charakteryzuje się znacznie większą absorpcją tego rodzaju promieni niż tkanki miękkie znajdujące się w jej otoczeniu, stąd też badanie takie charakteryzuje się dużym stopniem dokładności. Pozwala na stwierdzanie zmian pourazowych, a także na zobrazowanie stanu uzębienia. Często stosowane jest też wówczas, gdy lekarzowi zależy na wykryciu i ocenie nieprawidłowości w budowie kręgosłupa.

Diagnostyka USG

1032453_heart_3d_2Badanie ultrasonograficzne, znane też jako badanie USG, to jedna z najskuteczniejszych metod diagnostycznych stosowana z powodzeniem w wielu gałęziach medycyny. Badanie jest bezbolesne, można powtarzać je wielokrotnie nawet w krótkich odstępach czasu, jest przy tym niezawodne zawsze, gdy pojawia się potrzeba analizy kształtu i wielkości poszczególnych narządów.

Przeprowadzenie badania jest możliwe dzięki falom akustycznym, dla których charakterystyczna jest wysoka częstotliwość. Ludzkie ucho nie jest w stanie ich usłyszeć, a ich wnikanie do ciała pacjenta nie tylko jest bezbolesne, ale również nie powoduje uszkodzenia komórek, przez które fale te przenikają. Do jego przeprowadzania wykorzystuje się urządzenie nazywane ultrasonografem, którego zadanie polega na przekształcaniu odbitych fal w obrazy i rejestrowanie kształtu. To właśnie dzięki ultrasonografowi każde odchylenie od normy staje się natychmiast widoczne, a lekarz może maksymalnie szybko podjąć dalsze kroki zaradcze. Aktywność pacjenta podczas badania ogranicza się do odsłonięcia odpowiedniego fragmentu ciała, który następnie jest smarowany żelem ułatwiającym pracę urządzenia.

Jakie choroby może wykryć badanie USG?

Szukając przyczyn ogromnej popularności badania USG zwraca się uwagę nie tylko na jego nieinwazyjność oraz brak dolegliwości bólowych. Ogromne znaczenie ma również to, że ultrasonograf może być wykorzystywany przez lekarzy zajmujących się wieloma działami medycyny i przyczynia się do wykrywania szeregu chorób, które w innym wypadku jeszcze długo pozostawałyby w ukryciu.

O skuteczności badania USG wiele mówi się zwłaszcza w kontekście ginekologii, ultrasonograf jest bowiem w stanie wykryć nie tylko uszkodzenia płodu, ale i szereg przyczyn, dla których pojawiają się trudności z samym zajściem w ciążę. Wśród chorób, które wykrywa badanie USG wymienia się jednak również guzy i torbiele narządów rodnych i nerek, kamicę nerkową, kamienie pojawiające się w pęcherzu moczowym oraz przerost i nowotwór prostaty. USG to także skuteczna metoda ustalania, czy nie doszło do uszkodzenia narządów wewnętrznych, jest to więc badanie stosowane nie tylko po to, aby postawić diagnozę, ale również po to, aby ją potwierdzić.

Jak działa ultrasonograf?

1075325_surgical_lampUltrasonografia jest badaniem stosunkowo młodym. Pierwsze badania z wykorzystaniem prototypów dzisiejszej aparatury zaczęto prowadzić już w czasie drugiej wojny światowej, dopiero na przełomie lat sześćdziesiątych i siedemdziesiątych badanie stało się jednak normą i zaczęło być stosowane powszechnie przez lekarzy.

Ultrasonograf wysyła fale akustyczne o wysokiej częstotliwości, których nie jest w stanie wychwycić ludzkie ucho. Wnikanie tych fal do ciała pacjenta jest bezbolesne, olbrzymim sukcesem metody jest zaś i to, że nie powodują one uszkodzeń także w procesie rozchodzenia się. Odbiór ultradźwięków przez każdy narząd jest nieco inny, dzięki czemu bez problemów można rozpoznać jego strukturę. Odbite fale są układane w obrazy, a analiza badania pozwala na wychwycenie nawet drobnych odstępstw od normy.

Wysoki poziom bezpieczeństwa sprawia, że ultrasonograf ma przewagę nad stosowanymi przez medycynę promieniami rentgenowskimi, pacjenci doceniają zaś i to, że do badania nie trzeba się w szczególny sposób przygotowywać, na przykład poprzez przyjmowanie specjalnych płynów.

Co wykrywa USG brzucha?

676878_ultrasound_2Choć na USG jamy brzusznej decydujemy się przede wszystkim wówczas, gdy zaleci nam to lekarz, warto pamiętać o tym, że mamy do czynienia z badaniem, które można wykonywać profilaktycznie, przynajmniej raz na trzy lata. Badanie jest bezbolesne i nie wymaga żadnego wcześniejszego przygotowania, a pozwala na odkrycie, w jakiej kondycji znajdują się poszczególne narządy znajdujące się w jamie brzusznej i umożliwia szybkie wykrycie wszelkich nieprawidłowości z nimi związanych.

Dzięki USG jamy brzusznej można ocenić stan wątroby, pęcherzyka żółciowego, śledziony, trzustki, pęcherza, gruczołu krokowego, a nawet nerek. Badanie charakteryzuje się dużą dokładnością, a wśród zmian, które rejestruje znajdują się również te o podłożu nowotworowym. Ich wykrycie we wczesnej fazie wydaje się mieć szczególnie duże znaczenie, w przypadku nowotworów narządów takich, jak trzustka, czy gruczoł krokowy przyczyną największej liczby zgonów jest bowiem właśnie brak reakcji wtedy, gdy choroba znajduje się jeszcze we wczesnym stadium.