Archive for the ‘Badania’ Category

USG jako badanie profilaktyczne

Powszechnie wiadomo, że gdyby każdy Polak wykonywał podstawowe badania profilaktyczne, to zachorowalność i śmiertelność byłaby znacznie niższa. Jednym z takich badań jest powszechnie stosowane USG. Oczywiście przydatne jest nie tylko w szybkiej diagnostyce chorób wewnętrznych, ale stosowane jest również, np. do oceny prawidłowości płodu.

Badania usg
W diagnostyce jakich narządów wskazana jest profilaktyka USG?

– jamy brzusznej
– węzłów chłonnych
– tarczycy
– ślinianek
– opłucnej
– gruczołu krokowego i jąder
– urologiczne
– ginekologiczne
– ortopedyczne

Jakie są wskazania do USG?

Badanie USG wskazane jest nie tylko do zdiagnozowanie bólów narządów wewnętrznych, czy też w celu weryfikacji złych wyników laboratoryjnych.
Warto skorzystać z badań ultrasonografem profilaktycznie, jeśli np. nigdy go nie wykonywaliśmy.

Profilaktyka USG przy badaniu konkretnych narządów:

– jama brzuszna – wykrycie wad wrodzonych, guzów, złogów czy też stanów zapalnych niekoniecznie stanowiących dolegliwości bólowe
– węzły chłonne i tarczyca – sprawdzenie czy nie ma guzów, kamienicy, czy innego rodzaju zapaleń, a także określenie stanu tarczycy (kształt, rozmiar, położenie)
– klatki piersiowej – określenie struktury narządów, weryfikacja w kontekście zmian nowotworowych, stanów zapalnych
– gruczoł piersiowy – wszelkiego rodzaju guzki i zmiany
– gruczoł krokowy (prostata) i jądra – wykrycie guzów, żylaków bądź innych zmian

Warto wykonać badanie USG, które jest powszechne, przydatne i bezbolesne. To profilaktyka, o którą bardzo łatwo zadbać, a jej wyniki są bardzo znaczące.

USG przezciemiączkowe mózgu

USG przezciemiączkowe mózgu zalecane jest niemowlętom, u których badanie USG w okresie ciąży sugerowało jakiekolwiek nieprawidłowości. Szczególnym wskazaniem są zaburzenia cyrkulacji płynu mózgowo-rdzeniowego (wodogłowie) i inne poważne wady wrodzone mózgu. U starszych niemowląt zaleca się je, jeśli główka niemowlęcia rośnie zbyt szybko lub zbyt wolno. Można je wykonać dopóki dziecku nie zarośnie ciemiączko, czyli nawet do 18 miesiąca życia. W praktyce wykonywane jest u noworodków i niemowląt około 8-10 miesiąca, ponieważ w późniejszym okresie zmniejszają się wymiary ciemiączka, co wpływa na ograniczenie dokładności badania.
usg tarczycy
Obraz badania USG przezciemiączkowego pozwala ocenić stan morfologiczny struktur mózgu, wykryć zaburzenia poporodowe i wady wrodzone oraz ewentualne istniejące guzy w mózgu lub inne choroby rozrostowe.

Badanie przezciemiączkowe powinno być wykonane profilaktycznie u wszystkich dzieci w pierwszym roku życia jako badanie mające charakter przesiewowy. Przed wykonaniem badania nie są potrzebne żadne specjalne przygotowania, jest zupełnie bezbolesne i całkowicie bezpieczne dla dziecka. Można je wykonać w każdej chwili, w warunkach szpitalnych lub ambulatoryjnych, ponieważ nie istnieją żadne przeciwskazania medyczne takie jak np. choroba dziecka, gorączka. Jedynie u starszych niemowląt może powodować stres, który zmniejszamy łagodnymi środkami uspokajającymi.

USG węzłów chłonnych

Quick biteBadanie USG węzłów chłonnych najczęściej obejmuje węzły podżuchwowe, szyjne, karkowe, nad- i podobojczykowe, pachowe oraz pachwinowe. Wymienione węzły znajdują się w okolicy tarczycy, piersi oraz narządów rodnych. Są to narządy, których choroby stanowią dużą część diagnozowanych rokrocznie u kobiet w Polsce, dlatego ich badanie jest tak ważne. Każdy przewlekły ból o nieznanych przyczynach oraz wykryta zmiana (guzek, zgrubienie) powinny zostać sprawdzone w USG. Zmiany, a nawet nieznaczne powiększenie węzłów może bowiem świadczyć o poważniejszej chorobie okolicznego narządu.

Badanie USG węzłów chłonnych musi obejmować wykonanie serii przekrojów poprzecznych i podłużnych przez ich miąższ. Szczególną uwagę zwraca się na wielkość węzłów, gdzie za powiększone uważa się te, których jeden wymiar przekracza 5mm. Należy zawsze starać się zróżnicować przyczynę powieszenia węzłów chłonnych (węzły zapalne od nowotworowych). Przy wątpliwościach diagnostycznych co do charakteru zmian zawsze należy wykonać biopsję monitorowaną USG. Badanie węzłów chłonnych nie wymaga wcześniejszego przygotowania.

USG tętnic kończyn dolnych (doppler)

usg dopplerRyzyko zachorowania na żylaki kończyn dolnych jest czterokrotnie większe u kobiet niż u mężczyzn. Są to niebieskawe, poszerzone i kręte lub podłużne żyły widoczne na łydkach, a zgięciu kolanowym oraz na udach. Przyczyną powstawania żylaków jest wadliwa praca zastawek żylnych. Ryzyko zachorowania rośnie z wiekiem, częściej cierpią na nie kobiety, które często i długo stoją, przegrzewają nogi w saunie lub podczas gorących kąpieli, chodzą w butach na wysokim obcasie oraz u kobiet w ciąży.

Badaniem, które pozwala zlokalizować żyły z niewydolnymi zastawkami oraz miejsca nieprawidłowego przepływu krwi jest USG dopplerowskie. Zasada i przebieg tego badania są identyczne jak standardowych badań USG, różnicą jest zastosowana głowica. Wykorzystując zmiany długości fal ultradźwiękowych odbitych od poruszających się krwinek umożliwia ona ocenę przepływu krwi. Analizując odbitą falę można wykreślić kierunek i prędkość przepływu krwi. Lekarz wykonujący badanie widzi gdzie krew płynie szybciej, gdzie wolniej, a gdzie się cofa. Przystawka dopplerowska do aparatu USG umożliwia również zmierzenie przepływu krwi przez naczynia.
W przypadku tego typu badania nie ma potrzeby specjalnego przygotowania.

Ultrasonograficzne środki kontrastujące

Ultrasonografia wzmacniana kontrastem [Contrast Enhanced Ultrasonography, CEUS] jest znaną od lat metodą diagnostyki obrazowej. Pozostaje jednak metodą niszową, pomimo badań wskazujących w szczególnych przypadkach na jej wyższość nad tomografią. CEUS jest najbardziej przydatne w różnicowaniu zmian ogniskowych wątroby, znajduje jednak zastosowanie w diagnostyce innych narządów jak np. nerki, trzustka, serce oraz ocenie krążenia mózgowego.

Badania usg

Badanie wykorzystuje zjawisko wysokiej echogeniczności gazów. W istocie ultrasonograficzne środki kontrastowe są to mikropęcherzyki wypełnione gazem, które pacjentowi podaje się drogą dożylną. Po podaniu pozostają w układzie krążenia. Rozkładają się do substancji, które są metabolizowane w wątrobie lub nerkach, a gazy są eliminowane droga oddechową.

Obecność kontrastu powoduje zwiększenie natężenia fal, co daje wysoką rozdzielczość obrazu i niski poziom zakłóceń. Metoda ta uważana jest za bardziej bezpieczną niż badania z użyciem środków jodowych.
Istnieją przeciwwskazania wykonywania CEUS, należą do nich nadwrażliwość na podawane składniki, ciężkie choroby serca, ciąża i okres karmienia piersią.

Technika badania USG

Wykonanie badania USG nie wymaga specjalnego przygotowania. Jedynie przy badaniach narządów jamy brzusznej chorzy powinni być na czczo lub co najmniej 4-6 godzin pozostawać bez jedzenia. Umożliwia to dokładną ocenę dróg żółciowych, których wygląd zmienia się pod wpływem bodźców pokarmowych, jak i ułatwiają dobre uwidocznienie narządów nadbrzusza i śródbrzusza, a zwłaszcza trzustki, ponieważ przyjmowanie pokarmu przez dłuższy czas eliminuje maksymalnie obecność gazów w żołądku i jelitach.

usg

Badania USG jamy brzusznej należy wykonywać przed badaniem radiologicznym z użyciem białej papki barytowej. Zalegający w jelitach baryt utrudnia penetrację fal ultradźwiękowych, co w efekcie powoduje uzyskiwanie złej jakości obrazów USG. Badanie narządów miednicy małej należy wykonywać przy maksymalnie wypełnionym pęcherzu moczonym. Mocz dobrze przewodzi fale ultradźwiękowe, co znacznie ułatwia uzyskiwanie dobrej jakości obrazów.

Większość badań USG wykonuje się w pozycji leżącej na wznak. Przed badaniem skóra zostaje pokryta specjalnym żelem, w celu uzyskania pełnego kontaktu sondy z ciałem.
Badanie USG trwa z reguły od kilku do kilkunastu minut i jest bezbolesne.

Metody badań ultradźwiękowych

W diagnostyce stosowane są 4 rodzaje badań USG.
W badaniach poprzez skórę chorego sonda aparatu bezpośrednio przylega do skóry osoby badanej. Metodą tą wykonuje się większość badań rutynowych. Kolejną metodą jest badanie za pomocą sondy wprowadzonej do jam ciała (odbytu, pochwy, pęcherza moczowego). Istnieją również metody wprowadzania sond ultradźwiękowych na gastrofiberoskopach do światła żołądka i dwunastnicy, co pozwala na uzyskanie obrazu trzustki, dróg żółciowych i wątroby od strony wewnętrznej.

676878_ultrasound_2

Podczas zabiegów chirurgicznych wykonuje się badania śródoperacyjne, w których sondę przesuwa się po powierzchni narządów przy otwartych powłokach jamy brzusznej. Wykonuje się je w celu lokalizacji złogów (kamieni) w drogach żółciowych i w nerkach oraz wyszukania małych zmian nowotworowych w wątrobie.
Badania śródoperacyjne stosuje się również w neurochirurgii poprzez otwory trepanacyjne w czaszce. Ostatnią metodą są badania w kąpieli wodnej (metoda immersyjna), którymi bada się narządy leżące powierzchownie, głównie sutki oraz całe ciało u małych dzieci. W metodzie tej sondy umocowane są pod wodą, w której zanurza się badany narząd. W czasie badania sondy przesuwają się automatycznie.

„Męskie” USG

Do „męskich” USG zaliczyć można badania mające na celu diagnozę układu płciowego mężczyzn. Stosowanymi metodami są badanie przez skórę oraz z użyciem sondy wprowadzanej do jam ciała (odbytu).

303_f3e469dd6564b33

USG jąder to badanie, które może być przeprowadzone u mężczyzny w każdym wieku, ponieważ jest mało inwazyjne, szybkie i bezbolesne. Pozwala na ocenę zawartości worka mosznowego, czyli obejrzenie jąder wraz z najądrzami, ich osłonek oraz kanałów pachwinowych. Badanie nie wymaga przygotowania.
USG przezodbytnicze (TRUS) stosowane jest w diagnostyce schorzeń gruczołu krokowego. Jest to metoda, która gwarantuje najlepszy obraz, niezbędny w diagnostyce i leczeniu prostaty. Badanie wymaga wcześniejszego wypróżnienia. Niektórzy urolodzy wykonują enemę, czyli wlewkę doodbytniczą, poprawiającą jakość obrazu.
Badanie układu moczowego wykonuje się przez skórę pacjenta. USG obejmuje ocenę nerek i pęcherza moczowego oraz ogólną ocenę prostaty. Nie ma konieczności przygotowywania się do badania, choć lekarz może zalecić zgłoszenie się na czczo (bez jedzenia przez 6 godzin) i z pełnym pęcherzem. Umożliwia to lepszą ocenę kształtu pęcherza moczowego i zarysu jego ścian oraz odsłonięcie gruczołu krokowego.

Rodzaje USG

usg
Ultrasonografia dopplerowska polega na wykorzystaniu w diagnostyce ultradźwiękowej zjawiska Dopplera. Wiązka ultradźwiękowa, ulegając odbiciu od tkanki będącej w ruchu, zmienia długość fali. Zmiana częstotliwości fali zostaje przetworzona na sygnał słyszalny i zarejestrowana na oscyloskopie lub graficznie. Wykorzystywane jest to do rejestracji czynności serca płodu lub przepływu krwi płodowej w łożysku. Pozwala ocenić szybkość przepływu krwi, wzajemne relacje przepływu skurczowego i rozkurczowego w tętnicach pępowinowych, aorcie płodu, tętnicy szyjnej płodu i w innych naczyniach krwionośnych. Badanie to pozwala ocenić czynnościowo stan płodu, zwłaszcza w takich przypadkach, jak gestora, opóźniony wewnątrzmaciczny rozwój płodu, konflikt serologiczny matczyno-płodowy.

USG genetyczne są to badania wykonywane w dwóch ściśle określonych tygodniach ciąży: między 11 a 13 tygodniem, oraz między 18 a 23 tygodniem ciąży. Celem badania jest wczesne wykrycie wad genetycznych dziecka np. zespołu Downa. Z punktu widzenia pacjentki badanie to nie różni się od innych tego typu badań, w rzeczywistości jest badanie specjalistycznym, przeprowadzanym na wysokiej klasy sprzęcie. Pomiar musi być wykonywany z dokładnością do 0,1 mm, gdyż każdy pomiar ma ogromne znaczenie. Ocena wielkości dziecka jest dokonywana w momencie, gdy długość od główki do kości ogonowej wynosi od 45 do 84 mm. Badanie ocenia obecność lub brak kości nosowej i tzw. przezierność karkową płodu.

Badanie USG dopochwowe

676878_ultrasound_2
USG dopochwowe, nazywane ultrasonografią transwaginalną, jest jedną z podstawowych metod rozpoznawania patologii jajnika i macicy np. torbieli, guzów i raka, gdy nie dają one jeszcze żadnych objawów i są stosunkowo łatwe do wyleczenia. To badanie wykrywa też mięśniaki macicy, regularnie wykonywane może zapobiec wielu groźnym chorobom, a często uratować życie. Pomaga lekarzowi znaleźć przyczynę niepłodności i ustalić powód bólu w dole brzucha, czy przyczyny zakłóceń w miesiączkowaniu. Przed badaniem należy dokładnie opróżnić pęcherz moczowy i pamiętać datę ostatniej miesiączki, aby lekarz wiedział w jakiej fazie cyklu znajduje się badana pacjentka.
Do badania należy przygotować się podobnie jak do badania ginekologicznego, tzn. rozebrać się od pasa w dół, a następnie swobodnie i wygodnie ułożyć się na plecach, na kozetce znajdującej się w gabinecie. Na specjalną podłużną sondę o średnicy 1-2 cm, lekarz nakłada prezerwatywę i żel zmniejszający tarcie. Następnie wprowadza sondę do pochwy i wówczas na monitorze pojawia się obraz wewnętrznych narządów rozrodczych. Badanie jest całkowicie bezpieczne (można wykonywać je nawet na początku ciąży) i bezbolesne, a wynik w postaci zdjęć lub filmu z opisem pacjentka otrzymuje od razu.
Badanie USG wykonywane przez pochwę najlepiej robić podczas każdej wizyty u lekarza ginekologa, ale jeśli jest to niemożliwe, to przynajmniej raz na dwa lata.