Archive for the ‘USG ginekologiczne’ Category

USG przezpochwowe

USG przezpochwowe jest jednym z najskuteczniejszych badań wykonywanych w ginekologii i położnictwie. Jest to jednak również jedno z tych badań, które budzą spore wątpliwości wśród decydujących się na nie pacjentek.

Na szczęście, wspomniane wątpliwości wynikają nie z niebezpieczeństwa, ale ze skuteczności badania. Mówimy o jednym z najskuteczniejszych sposobów wykrywania raka jajnika. USG przezpochwowe jest przy tym szczególnie warte zainteresowania właśnie dlatego, że pozwala na wykrycie nowotworu w bardzo wczesnej fazie, gdy jest on możliwy do wyleczenia, nie daje przy tym żadnych objawów chorobowych. W celach profilaktycznych badanie to powinno być wykonywane przynajmniej raz na dwa lata.
USG przezpochwowe to również jedno z badań stosowanych u pacjentek we wczesnej ciąży. Zwykle wykonuje się je, aby potwierdzić lub wykluczyć ciążę pozamaciczną, choć badanie to jest wykonywane także wówczas, gdy przebieg ciąży wskazuje na ryzyko poronienia i konieczne jest podjęcie przez lekarza adekwatnych środków zaradczych.

USG ginekologiczne przez powłoki brzuszne

Ginekologiczne USG metodą przez powłoki brzuszne wykonywane jest u dziewczynek oraz kobiet, które nie rozpoczęły współżycia oraz u kobiet w ciąży od ok. 15. tygodnia ciąży (w okresie między 10. a 15. tygodniem jest jeszcze możliwe wykonanie USG dopochwowego oraz już można wykonywać USG przezbrzuszne). Rozdzielczość obrazu w tym badaniu (w porównaniu z badaniem dopochwowym) jest niestety słabsza, dlatego pozostałym kobietom podczas wizyt ginekologicznych raczej się go nie wykonuje.

Badania usgW celu dobrego uwidocznienia macicy i jej przydatków, czyli głównie jajników konieczne jest dobre wypełnienie pęcherza moczowego. Podczas USG mierzy długość, grubość i szerokość trzonu macicy i jajników, grubość błony śluzowej macicy tzw. endometrium oraz wymiary ewentualnych zmian, np. torbieli.

USG przezbrzuszne kobiet w ciąży może zostać wykonane w technologii 2D, 3D lub 4D. USG 2D ukazuje płaskie przekroje ciała płodu. W USG 3D można zobaczyć trójwymiarową rekonstrukcję obrazu płodu, czyli wyraźny i łatwy do odczytania dla każdego obraz dziecka. Natomiast w USG 4D oglądamy obraz trójwymiarowy w czasie rzeczywistym, czyli ruchy płodu oraz pracę serca.

Wszystkie rodzaje USG położniczych mają na celu kontrolę prawidłowego wzrostu płodu oraz jak najszybsze wykrycie ewentualnych wad.

USG ginekologiczne dopochwowe (endowaginalne, transwaginalne)

USG dopochwowe, zwane również endowaginalnym lub transwaginalnym, polega na wprowadzeniu specjalnej cienkiej, podłużnej sondy bezpośrednio do pochwy kobiety. Sonda każdorazowo umieszczana jest w jednorazowej gumowej osłonce oraz pokrywana żelem do badań USG, w celu ułatwienia wprowadzenia jej do pochwy. Badanie to jest nieinwazyjne, chociaż dla niektórych kobiet (szczególnie dla tych, które nie rozpoczęły współżycia lub nie rodziły, może być nieprzyjemne, a nawet bolesne).
usg2USG dopochwowe, dzięki bliskości oglądanego narządu, umożliwia bardzo dokładną ocenę macicy i jajników oraz czasami pęcherza moczowego, a nawet jelit przylegających do narządów rodnych. Uważa się, że dopochwowe badanie USG jest znacznie dokładniejszą metodą diagnostyki chorób kobiecego układu rozrodczego niż badanie USG przez powłoki brzuszne.

Dopochwowe USG powinno być elementem każdej wizyty u ginekologa. Każda zdrowa kobieta powinna wykonywać to badanie przynajmniej raz w roku (maksymalnie co dwa lata), a jeśli w bliskiej rodzinie (u mamy lub babci) występowały choroby macicy, nawet co pół roku. Badanie to jest wykonywane we wczesnej ciąży, do 10., a nawet 15. tygodnia. USG dopochwowego raczej unika się w przypadku badania kobiet, które nie rozpoczęły współżycia.

USG w diagnostyce ginekologicznej

USG w diagnostyce ginekologicznej
Badanie ultrasonograficzne w ginekologii, będące uzupełnieniem badania klinicznego, pozwala obserwować poszczególne narządy miednicy mniejszej. Obserwacja macicy przy pomocy aparatu USG pozwala określić jej wielkość (długość, grubość i szerokość trzonu), położenie w jamie brzusznej, stosunek wielkości trzonu do szyjki. Najczęściej wskazaniem do badania jest podejrzenie mięśniaków macicy, w celu określenia ich lokalizacji i wielkości. W trakcie badania określa się również śluzówkę jamy macicy, obserwując jej grubość, co ma szczególne znaczenie w jej przerostach różnego pochodzenia. USG jest pomocne także przy potwierdzeniu obecności wkładki wewnątrzmacicznej, a także przy określeniu jej dokładnej lokalizacji.

676878_ultrasound_2

Ultrasonografia ma również olbrzymie znaczenie dla szybkiego diagnozowania ciążowej choroby trofoblastycznej. Wraz z oznaczeniem w surowicy krwi gonadotropiny kosmówkowej (HCG) pozwala w sposób niemal pewny określić tę chorobę.

Ważnym wskazaniem do wykonania USG jajników są: guzy jajników, podejrzenie ciąży pozamacicznej (ekotopowej), diagnostyka owulacji i ocena stanu jajników. Obrazy guzów jajnika są różne. Najczęściej mają postać jedno lub wielokomórkowej torbieli, ale bywają też o strukturze litej lub mieszanej. Ocenę ultrasonograficzną jajników wykonuje się podejrzeniu zespołu policystycznych jajników, w celu oceny owulacji, kontroli reakcji jajnika na leki stymulujące jajeczkowanie.

USG w diagnostyce położniczej

Zastosowanie USG w diagnostyce położniczej
Ultrasonografia jest obecnie najczęściej stosowaną metodą do rejestracji czynności serca płodu oraz do rozpoznawania obecności jaja płodowego i uwidocznienia jego struktur. W diagnostyce położniczej są stosowane ultradźwięki o częstotliwości od 0,5 do 25 MHz. Może być stosowana do wykrycia ciąży już od 6 tygodnia jej trwania. Objawem ciąży jest stwierdzenie obecności pęcherzyka płodowego w jamie macicy, co wyraźnie widać na ekranie aparatu USG. Jego wielkość pozwala stwierdzić czas trwania ciąży. Główkę płodu można obserwować po 12 tygodniach ciąży, a oceniając rozmiar dwuciemieniowy główki można oznaczyć wielkość płodu. Badania wykonywane w pewnych odstępach czasu pozwalają śledzić prawidłowy rozwój dziecka w łonie matki. W miarę wzrostu ciąży uwidaczniają się poszczególne części rosnącego ciała: głowy, tułowia, kończyn dolnych i górnych oraz narządów wewnętrznych. Ciążę bliźniaczą lekarz rozpoznaje w I trymestrze na podstawie obecności dwóch pęcherzyków płodowych z cechami zarodka, natomiast w II trymestrze ciąży wyraźnie obserwuje się istnienie dwóch płodów.
Badanie ultrasonograficznym można również rozpoznać łożysko oraz ocenić jego wielkość i położenie w jamie macicy. We współczesnym położnictwie ultrasonografia stała się podstawową metodą diagnostyczną oceny wieku i faz rozwojowych ciąży, zarówno fizjologicznej, jak i patologicznej.

USG ciąży

usg2
W dzisiejszych czasach standardem jest wykonywanie USG podczas ciąży. Pozwala niemal bezbłędnie monitorować rozwój płodu. Lekarze ginekolodzy zalecają wykonać je przynajmniej trzy razy w ciągu całego okresu ciąży – pierwsze między 11 a 14 tygodniem, drugie między 11 a 22, a trzecie po 30 tygodniu ciąży. Tego typu kontrolne badanie dotyczy ciąży przebiegającej w sposób prawidłowy i niczym niezakłócony. Częstsze badania wykonuje się w przypadku, gdy pacjentka ma np. nadciśnienie lub cukrzycę, lub gdy jest to ciąża bliźniacza. W przypadku wystąpienia krwawień USG wykonuje się nawet co kilka dni.
Badanie jest dla kobiety całkowicie bezbolesne i nie wymaga żadnych przygotowań, trwa zazwyczaj do 20 minut. Na podstawie pomiarów wielkości płodu aparat USG może dokonać obliczenia wieku płodu oraz przybliżonej daty porodu. Następuje to we wczesnym okresie rozwoju płodu tj. do 14 tygodnia, mierząc odległość od czubka głowy do kości ogonowej. Tego rodzaju pomiary mają znaczenie również w przypadku oceny, czy wielkość płodu zgadza się z czasem trwania ciąży.
Badanie pozwala ocenić budowę narządów wewnętrznych dziecka: serca, nerek mózgu, żołądka, kręgosłupa, pęcherza moczowego. Wady rozwojowe tych narządów najlepiej widać po 20 tygodniu ciąży. Analiza położenia płodu, wygląd i umiejscowienie łożyska pozwalają na bezproblemowe przeprowadzenie porodu.

Świadomość prawidłowego wzrastania płodu jest dla przyszłej matki bardzo istotna. Jednak w przypadku wykrycia nieprawidłowości w rozwoju płodu, już w okresie ciąży można podawać przyszłej matce leki trafiające do dziecka poprzez łożysko. Gdy stwierdzi się poważną wadę możliwe jest przeprowadzenie zabiegu ratującego dziecko zaraz po urodzeniu.