Archive for the ‘Zabiegi’ Category
Metody badań ultradźwiękowych (USG)
W diagnostyce są stosowane cztery rodzaje badań USG: poprzez skórę, poprzez sondę wprowadzaną do jam ciała, badanie śródoperacyjne oraz w kąpieli wodnej.
Badanie poprzez skórę - sonda przylega bezpośrednio do skóry i tą metodą wykonuje się większość badań stosowanych rutynowo.
Badanie poprzez sondę wprowadzaną do jam ciała – sonda może być wprowadzana do odbytu, pochwy, pęcherza moczowego, żołądka, dwunastnicy, co pozwala na uzyskanie obrazu USG trzustki, dróg żółciowych i wątroby od strony wewnętrznej. W badaniach serca i okolicy śródpiersia znajdują zastosowanie sondy przezprzełykowe. Uzupełniają one diagnostykę echokardiograficzną i nowotworową węzłów chłonnych śródpiersia.
Badanie śródoperacyjne – specjalne sondy, wysterylizowane przesuwa się po powierzchni narządów przy otwartych narządach jamy brzusznej. Wykorzystywane są najczęściej przy badaniach złogów (kamieni) w drogach żółciowych, nerkach oraz wyszukiwania zmian nowotworowych w wątrobie. Metodę tę stosuje się także w neurochirurgii poprzez otwory trepanacyjne w czaszce.
Badanie w kąpieli wodnej – stosuje się do badania narządów leżących powierzchownie, głównie do badania sutków (mammografia USG) oraz do badania całego ciała u małych dzieci. Sondy umieszczone są pod wodą, w której zanurza się badany narząd. W czasie badania sondy przesuwają się samoczynnie. Uzyskiwane w ten sposób obrazy charakteryzują się bardzo dobrą rozdzielczością, w mammografii uwidaczniają guzy o średnicy 5mm.
Aparatura ultrasonograficzna
W diagnostyce ultrasonograficznej stosuje się ultradźwięki o częstotliwości od 1,5 do 10MHz. Współcześnie stosowane aparaty są konstruowane z myślą o wielorakich zastosowaniach diagnostycznych. Pozwalają uzyskać obraz w tzw. czasie rzeczywistym tj. zgodnie z ruchomości danego narządu np. serca lub zgodnie z ruchomością oddechową takich narządów jak wątroba, nerka, śledziona.
Zasadniczą częścią aparatu ultradźwiękowego jest sonda (głowica), w której wytwarzane są fale i która stanowi jednocześnie odbiornik dla fal powracających, odbitych od badanych narządów. Fale wytwarzane są i odbierane za pomocą przewodników takich jak kwarc, siarczan litu, tytanian baru, cyrkonia ołowiu. W przetwornikach powstaje zjawisko piezoelektryczne umożliwiające elektryczne wytwarzanie fal ultradźwiękowych. Echa fal z narządów ciała ludzkiego po odpowiedniej obróbce elektronicznej są przedstawiane na ekranie monitora.
Elektronika tych aparatów pozwala na stosowanie ich do wielu różnych sond. Istnieją sondy linearne, typu convex lub sektorowe.
Prezentacja A (amplituda) - widoczny jest wykres amplitud ech odbitych od tkanek i narządów.
Prezentacja B (jasność) - widoczne są jasne punkty w odcieniach szarości tworzące dwuwymiarowy obraz badanych narządów.
Prezentacja M (ruch) - stosuje się w badaniach serca.
W badaniach różnych narządów wykorzystuje się różne częstotliwości fal.
Istnieją także sondy, które można wprowadzać do jam ciała np. odbytnicy, pochwy, pęcherza moczowego, żołądka czy dwunastnicy.
Ultrasonografia zabiegowa
Ultrasonografia zabiegowa - nazwą tą określa się wykonywane pod kontrolą aparatu USG zabiegi np. diagnostyczne, lecznicze i celowane.
Zabiegi diagnostyczne to np. biopsje cytologiczne lub z pobraniem skrawka materiału do badań histopatologicznych. Zabiegi lecznicze wykonywane przy współudziale sondy USG to np. opróżnienie torbieli i krwiaków, drenaż ropni o różnej lokalizacji, zakładanie przez skórne drenów do nerek, wykonywanie przetok pęcherza moczowego nad spojeniem łonowym w celu odprowadzenia moczu. Zabiegi celowane to odmiejscowe, precyzyjne podawanie różnych leków w miejsca zmienione patologicznie np. stawy.
Metodę tę stosuje się także przy badaniach rentgenowskich w celu wykonania badań kontrastowych np. przez skórnej, przez wątrobowej cholangiografii, pielografii zstępującej. Pod kontrolą obrazu USG wkłuwa się igłę do dróg żółciowych lub miedniczki nerkowej i ta drogą podaje się płyn kontrastowy w celu wykonania zdjęć rentgenowskich.
Badanie dopplerowskie polega na rejestracji fali akustycznej, którą wytwarza krew przepływająca przez naczynia krwionośne. Kolor obrazu zależy od kierunku przemieszczania się strumienia krwi. Badanie to wnosi wiele istotnych informacji o czynności narządów i tkanek oraz o ilości i szybkości przepływu krwi. Zjawisko Dopplera znalazło duże zastosowanie w badaniach przepływu krwi w mózgu, tętnicy szyjnej i kręgowej, jamach serca, żyle wrotnej, naczyniach krwionośnych kończyn dolnych i górnych.
